Bu bölümde

  • Phonics, çocuğa duyduğu sesleri gördüğü harflerle eşleştirmeyi öğretir; İngilizceyi doğru okumanın ve net konuşmanın temelidir.
  • Öğrenciler her hafta yeni sesler öğrenir. Ders konuşma ve beyin fırtınasıyla başlar; kelimeler, şarkılar, hikâyeler ve etkinliklerle devam eder.
    1. sınıfta harfler ABC sırasıyla değil, belirli bir sırayla öğretilir; böylece çocuklar ilk altı sesle sat, pin, tap, ant gibi gerçek kelimeleri birleştirip okumaya başlar.
  • Türkçe konuşan çocuklar kelime başındaki ünsüzlere çoğu zaman fazladan bir ünlü ekler; harf seslerini "saf" öğretmek doğru okuma, yazma ve telaffuzu destekler.
  • Evde yapılabilecek beş etkinlik: elle harf oluşturma, ses hazine avı, harf eşleştirme, ses atlama oyunu ve güvenilir Phonics kanalları.
  • Okumayı öğrenmek zaman alır: evdeki çalışma kısa, olumlu ve bir sınav gibi değil oyun gibi olmalı.

Bölüm metni

Bölüm İngilizce kaydedildi; aşağıdaki metin Türkçe çevirisidir.

Merhaba anneler ve babalar, bugünkü podcast bölümümüze hoş geldiniz. Ben Ms. Deena, çocuklarınızın 1. sınıf beceriler ve Phonics öğretmeniyim. Bugün Phonics'i nasıl öğrettiğimizi ve bunun çocuklarınızın öğrenmesini nasıl desteklediğini anlatmak istiyoruz.

Öğrenciler her hafta yeni sesler öğreniyor. Bir sesi tanıtmadan önce ders, bir konuşma ve beyin fırtınası çalışmasıyla başlıyor. Böylece öğrenciler o sesi içeren, zaten bildikleri kelimeleri paylaşıyor. Bu da öğrencilerin neyi bildiğini ve hangi harflerin daha fazla çalışılması gerektiğini görmemize yardımcı oluyor. Öğrencilerin her sesi hatırlaması için derslerde kelimeler, Phonics şarkıları, hikâyeler ve etkinlikler yer alıyor. Her ders, bütün öğrencileri en baştan konuşturan ve harekete geçiren kısa bir ses oyunu ya da kart etkinliğiyle başlıyor.

Peki neden Phonics öğretiyoruz? Phonics neden bu kadar önemli? Phonics, İngilizceyi doğru okumanın ve net konuşmanın temelidir. Çocuklara duydukları sesleri gördükleri harflerle nasıl eşleştireceklerini öğretir.

  1. sınıfta harfler ABC sırasıyla değil, /s/ gibi seslerle başlayan belirli bir sırayla öğretilir. Bu sıra, öğrencilerin hemen sesleri birleştirmeye ve gerçek kelimeler okumaya başlamasını sağlar: Yalnızca bu ilk altı sesle öğrenciler sat, pin, tap ve ant gibi kelimeleri okuyabilir.

Harflerin "saf" seslerini kullanmaya da büyük önem veriyoruz. Çocuklar, özellikle anadili Türkçe olanlar, ünsüz sesleri öğrenirken ses telleri doğal olarak havayı fazladan bir ünlüyle birlikte bırakmak ister. Türkçenin ses yapısında kelime başında iki ünsüzün yan yana gelmesi doğal olarak görülmez. Bu kelimeleri söylemeyi kolaylaştırmak için Türk çocukları çoğu zaman ünsüzün önüne ya da arkasına kısa bir "ı" sesi ekler. Bu yüzden çocukların star yerine "sıtar", spoon yerine "sıpun", school yerine "sıkul" dediğini sık duyarsınız. Sınıfta S harfini, sonunda o fazladan "ı" olmadan, saf ve sessiz bir tıslama sesi olarak, /s/ diye öğretiyoruz. Bu fazladan ünlüyü ortadan kaldırmak sesleri birleştirirken karışıklığı önler; çocukların kelimeleri adım adım doğru ve akıcı biçimde okumasına, yazmasına ve telaffuz etmesine yardımcı olur.

Peki öğrenme hedefimiz ne? 1. sınıftaki ana hedef, öğrencileri tek tek sesleri tanımaktan sesleri birleştirip kelime okumaya taşımaktır. Sınıfta asıl odak okumadır; ses tanımayı pekiştirmek için temel harf yazımı da buna eşlik eder. Öğrenciler /c/, /a/, /t/ gibi sesleri tek tek dinlemeyi ve bunları birleştirip cat kelimesini okumayı öğrenir. Phonics iki yönlü çalışır: Sesleri birleştirmek çocukların okumasına, kelimeleri tek tek seslerine ayırmak ise yazmasına yardım eder. Hikâyeler, kitaplar ve sınıf etkinlikleriyle öğrenciler güçlü okuma becerileri, net bir telaffuz ve doğru yazım geliştirir.

Peki siz veliler evde öğrenmeyi nasıl destekleyebilirsiniz? Velilerin evde öğrenmeyi desteklemede önemli bir rolü var. İşte çocuğunuzun yönettiği, basit ve elle yapılan birkaç etkinlik:

Bir: Elle harf oluşturma. Çocuğunuzdan haftanın harfini oyun hamuru ya da kuru makarnayla oluşturmasını veya bir tepsideki kumun ya da unun üzerinde parmağıyla çizmesini isteyin. Dokunarak yapılan çalışma, harf şekilleri için güçlü bir kas hafızası oluşturur.

İki: Ses hazine avı. Çocuğunuzdan odaya bakıp okulda öğrendiği harfe, görsele ya da sese uyan üç nesne getirmesini isteyin.

Üç: Harf eşleştirme. Hedef harfleri yapışkan notlara ya da karton bardaklara yazın ve çocuğunuzdan bunları bir kitaptaki resimlerle ya da evdeki eşyalarla eşleştirmesini isteyin.

Dört: Ses atlama oyunu. Hedef harfleri karton tabaklara yazıp yere koyun. Bir nesnenin adını söyleyin ya da bir resim gösterin, çocuğunuz doğru harfin üzerine atlasın.

Beş: Çocuğunuzun anadili İngilizce olan birinden doğru telaffuzu duyması için güvenilir Phonics kanalları kullanın. Evde güvendiğiniz YouTube kanallarını tercih edin. Kısa hikâyelerle saf harf seslerini ve birleştirmeyi öğreten BBC animasyonu Alphablocks'u deneyin. Ya da çocukların çok sevdiği, ilgi çekici hikâyeleri, net İngilizce telaffuzu ve eğlenceli tekrarlarıyla Steve and Maggie'nin Wow English TV kanalını. Ya da erken yaşta dil öğrenenlerin sesleri harflerle zahmetsizce eşleştirmesi için hazırlanmış yumuşak, anlaşılır şarkı ve animasyonlarıyla Super Simple ABCs'yi. Ya da akılda kalan ezgileri hareketlerle birleştirerek sesleri doğrudan hafızaya bağlayan Jolly Phonics şarkı ve hareketlerini.

En önemlisi anneler ve babalar, lütfen okumayı öğrenmenin zaman aldığını unutmayın. Her çocuk dili kendi hızında edinir; bu yüzden onları acele ettirmemek çok önemli. Evdeki çalışma resmî bir sınav gibi değil, eğlenceli bir oyun gibi hissettirmeli. Çocuklar en iyi rahat ve stressiz olduklarında öğrenir. Çocuğunuz zorlanıyor ya da yardıma ihtiyaç duyuyorsa lütfen paniğe kapılmayın, hayal kırıklığınızı göstermeyin. Nazikçe destek olun, sabırla yol gösterin ve gösterdiği çabayı kutlayın. Çalışmaları kısa, olumlu ve keyifli tutmak özgüveni ve ömür boyu sürecek bir okuma sevgisini besler.

Evdeki desteğiniz için teşekkür ederiz. Birlikte güçlü ve kendine güvenen okurlar yetiştiriyoruz. Bir sonraki bölümde görüşmek üzere, kendinize iyi bakın.